Telefonu gece boyunca şarj etmek zararlı mı?

Yatmadan önce telefonu takıp sabah şarjdan çıkarmak en yaygın şarj alışkanlığıdır. Aynı zamanda en çok tartışılanlardan biridir. Kimisi pili bozduğunu, kimisi modern telefonların bunu kusursuz yönettiğini söyler. İkisi de kısmen haklıdır ve ayrıntılar önemlidir.

Telefon bütün gece bağlı kalırsa aşırı şarj olabilir mi?

Hayır. Bırakılması gereken ilk efsane budur. Battery University açıktır: lityum iyon “aşırı şarjı absorbe edemez” ve pil dolunca şarj akımı kesilmelidir. Telefonlar tam bunu yapar. Kesintisiz düşük akımlı idame şarjı pile zarar verip güvenliği tehlikeye atar; bu yüzden devre dolu pile sürekli akım göndermeye devam etmez.

Bunun yerine telefon açıkken pil yavaşça biraz şarj kaybeder, cihaz da zaman zaman tamamlar. Battery University, hücre gerilimi düşünce kısa tamamlama şarjı uygulayan ve tam gerilimde yeniden kapanan cihazları anlatır. Böylece telefon geceyi tam doluluğun biraz altıyla %100 arasında gidip gelerek geçirir.

Öyleyse gece şarjı neden hâlâ tartışılıyor?

Çünkü sorun aşırı şarj değildir. Sorun yüksek şarj seviyesinde geçirilen süredir. Dolu lityum iyon pil en yüksek gerilimindedir ve bu gerilim pili zorlar. Battery University şöyle açıklar: pili özellikle yüksek sıcaklıkta uzun süre tam dolu tutmak “şarj ve boşalma döngülerinden daha yıpratıcı olabilir”.

Depolama testlerindeki sayılar etkiyi gösterir. Bir yıl sonra 25°C'de tutulan pil, %40 şarjda kapasitesinin yaklaşık %96'sını, %100'de tutulursa yalnızca yaklaşık %80'ini korur. 40°C'de fark büyür: %85'e karşı %65.

Elbette bir gece şarjda kalmak bir yıl depolamak değildir. Ama her gece %100'de geçirilen saatler telefonun ömrü boyunca birikir.

Google Pixel için aynı şeyi söyler: uzun süre %100'de kalmak “pili uzun vadede zorlayabilir”. Telefon bağlıyken ısındığından gerekenden fazla şarjda tutulmamalıdır.

Telefon üreticileri ne yapıyor?

Başlıca markalar artık %100'de geçen saatleri azaltan veya şarjı sınırlayan ayarlar sunuyor:

Eski Samsung yazılımında tek seçenek şarjı %85'le sınırlamaktı. Pixel telefonlar da yüksek sıcaklıkta saatlerce şarj olduklarında kendiliğinden yaklaşık %70 ile %80 arasında sınırlar.

Telefonunuzda bu seçeneklerden biri varsa gece şarjı pil için çok daha yumuşak olur. Bir kez açıp alışkanlığınızı sürdürebilirsiniz.

Pile zarar vermeden gece nasıl şarj edilir?

Birkaç basit kural geceyi pil için kolaylaştırır:

• Telefonun pil ayarlarından uyarlanabilir şarjı veya şarj sınırını açın.
• Telefonu serin tutun. Yastık veya battaniye altında ya da yatakta şarj etmeyin. Google kapalı veya az havalanan yerlerden ve doğrudan güneşten kaçınmayı önerir.
• Telefon şarjda ısınıyorsa kalın kılıfı çıkarın.
• Şarj sırasında ağır uygulamaları açık bırakmayın. Google yoğun kullanımı aşırı ısınma nedenleri arasında sayar.
• Bağlamak için %0'ı beklemeyin. Hafıza etkisi olmayan lityum iyon için kısmi şarj uygundur.

Yapabiliyorsanız gündüz kısa şarjlar, uzun bir geceyi %100'de geçirmekten de iyidir. Ama tek fırsatınız geceyse yukarıdaki ayarlar yıpranmanın çoğunu azaltır.

Telefonunuzda pil koruma ayarı yoksa?

Bazı telefonlarda, özellikle eskilerde, ne uyarlanabilir şarj ne sınır vardır. Yine de iki basit seçeneğiniz var. İlki zamanı değiştirmek: bütün gece bağlı bırakmak yerine uyanınca, evdeyken veya masanızdayken şarj edin. İkincisi, henüz %100'e ulaşmasa bile size yetecek seviyeye gelince kendiniz çıkarın.

Battery University, tam dolumdan önce daha düşük gerilimde durmanın pil ömrünü uzattığını ama her şarjın kullanım süresini azalttığını açıklar. Bu, gün içindeki ihtiyaçla pilin yıllar boyunca dayanması arasındaki dengedir. Gününüz uzun ve bütün kapasite gerekli ise %100'e şarj edin ve sabaha kadar bırakmak yerine dolduktan kısa süre sonra çıkarın.

Telefonun %100 sonrasında şarjda kaldığını nasıl anlarsınız?

Uyurken göremediğiniz bölüm budur. Maqbis uygulaması gösterir. Şarj sırasında pil sayfası dolacağı saati tahmin eder. Pil dolunca sağlığını korumak için çıkarmanızı söyleyen uyarı gelir; iki saat sonra hâlâ bağlıysa bir not bunu belirtir.

Pil sayfası ayrıca telefonun %100 sonrasında ne kadar şarjda kaldığını, pil sıcaklığını ve son 24 saatin en yüksek sıcaklığını gösterir. Pil fazla ısınırsa uyarı alırsınız. Birkaç gece boyunca telefonun gerçekten saatlerce dolu ve sıcak kalıp kalmadığını veya koruma ayarının işini yaptığını görebilirsiniz.

Uygulama şarjı sizin için durdurmaz; bunu cihaz ve telefonun ayarları yapar. Gerekirse alışkanlığı değiştirebilmeniz için olanları söyler.

Kısa yanıt

Gece şarj etmek tek başına pil için tehlikeli değildir ve telefon aşırı şarj olmaz. Pil ömrünü azaltan, %100'de uzun saatler ve ısıdır. Uyarlanabilir şarj veya sınır açın, serin odada açık bir yüzeyde şarj edin; yatmadan önce bağlamaya devam edebilirsiniz.